Thursday, April 07, 2005

ธารปัญญา...ไปไกลกว่าที่คิด

ธารปัญญา...ไปไกลกว่าที่คิด
วิจารณ์ พานิช
7 เม.ย.48

วันนี้ (22 มี.ค.48) ผมมีความสุขมาก เมื่อได้รับฟังเรื่องราวของการประยุกต์ใช้โมเดลจัดการความรู้ “ธารปัญญา” ในโครงการพิจิตรแข็งแรง (Healthy Pijit) และโครงการเกษตรธรรมชาติของจังหวัดพิจิตร จากคำบอกเล่าของคุณสุรเดช เดชคุ้มวงศ์

เราจะถอดเทปคำบอกเล่าของคุณสุรเดชลงในจดหมายข่าว “ถักทอสายใยแห่งความรู้ ฉบับเดือนพฤษภาคม – มิถุนายน 2548” โดยผมจะสรุปประเด็นหลักหรือหัวใจของความสำเร็จของทีมหรือเครือข่ายจัดการความรู้ จ.พิจิตร มาเล่าใน Blog นี้ก่อน เป็นการโฆษณาบทความฉบับเต็มไปในตัว หรือหน่วยงานไหนต้องการเรียนรู้วิธีประยุกต์ใช้ KM จะติดต่อขอคำแนะนำจากคุณสุรเดช หรือเชิญไปเล่าประสบการณ์ก็ติดต่อได้ที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร

ในภาษาของการจัดการการเปลี่ยนแปลง คุณสุรเดชเป็น Champion คนหนึ่งของการจัดการความรู้ในสังคมไทยครับ

แชมเปี้ยน คือคนที่เดินนำออกไปข้างหน้า ฟันฝ่าอุปสรรค และสู้ไม่ถอย

คนที่จะเป็น “แชมเปี้ยน” ของการเปลี่ยนแปลง ต้องมีความฝัน และความเชื่อที่รุนแรงเป็นพลังขับดัน

ความฝันของคุณสุรเดช คือการสร้างความเจริญให้แก่จังหวัดพิจิตร ซึ่งถือเป็น “บ้าน” ของตน และความเชื่อคือต้องเริ่มที่คน เริ่มที่การสร้างคนหรือสร้างปัญญา ด้วยเหตุนี้คุณสุรเดชจึงมีความเชื่อว่า KM จะเป็นเครื่องมือบรรลุความฝันและความเชื่อของตนได้ หลังจากติดตามศึกษาเรื่อง KM มาระยะหนึ่ง

ข้อดีของคุณสุรเดช ก็คือไม่วนเวียนศึกษาอยู่นาน แต่รีบลงมือปฏิบัติโดยเร็ว


คุณสุรเดชชวนผมไปทำ workshop ให้แก่ “คุณอำนวย” ในวงการสาธารณสุข จ.พิจิตร ประมาณ 20 คน เมื่อเดือนตุลาคม 2547 มาถึงเดือนมีนาคม 2548 เป็นเวลาเพียง 5 – 6 เดือน แต่การประยุกต์ใช้การจัดการความรู้ในบริบทของวงการสาธารณสุขและวงการเกษตรกรก้าวไปไกล มีกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในหลากหลายรูปแบบ มีการวางแผนประยุกต์ใช้อย่างเป็นระบบ คลุมบางพื้นที่และเชื่อมโยงหลาย sector เข้าด้วยกัน น่าจะถือเป็นตัวอย่างของ area – based KM ได้

ทิ่พิจิตร ยังมี “แชมเปี้ยน” ด้าน KM อีกหลายคน เช่น หมอไพรัช, หมอลำใย, และหมอชัยณรงค์ ซึ่งพอรู้จัก KM จาก workshop ก็ปิ๊ง และไปศึกษาต่อจากเว็บไซต์ของ สคส. และแหล่งอื่น แล้วเอาไปทดลองใช้ทันที หมอลำไยเอาไปทดลองใช้กับสถานีอนามัย โดยอาศัยหลักการสำคัญคือ เอาผลงานที่น่าภูมิใจมาเล่าว่าทำอย่างไรจึงบรรลุผลนั้น และเห็นทันทีว่าการเอาผลสำเร็จมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันทรงพลังอย่างยิ่ง

การดำเนินการ KM ในเครือข่ายของคุณสุรเดชอยู่ในลักษณะดำเนินการเอง สคส. ไม่ได้เข้าไปช่วย ยกเว้นการไปช่วยจัด workshop “คุณอำนวย” ให้ 1 วัน กับ จัดตลาดนัดความรู้เกษตรธรรมชาติให้แก่ “คุณกิจ” (แกนนำเกษตรกร) 1 ครั้ง 2 วัน เท่านั้น นอกจากนั้นทีมคุณสุรเดชค้นคว้าเอาเอง ช่วยเหลือตนเอง

นี่คือวิญญาณ KM ขนานแท้
- รีบเข้าสู่การปฏิบัติ
- ยืดถือหลักช่วยเหลือตนเอง แต่คอยเสาะหาวิธีการจากทุกแหล่ง

ทีมนี้ใช้เว็บไซต์ของ สคส. เป็นเครื่องมือศึกษา KM อย่างมาก ทำให้เรารู้สึกภูมิใจว่า สคส. ได้จัดบริการความรู้ ในสิ่งที่มีผู้ต้องการ ในเว็บไซต์ของเรา

เครื่องมือหลักที่ทีมคุณสุรเดชใช้คือ ธารปัญญา กับ ตารางแห่งอิสรภาพ สำหรับใช้กระตุ้นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยเอาความสำเร็จมาเล่าต่อกันและ “ถอด” ความรู้ออกมาจากความสำเร็จนั้น

จากการพูดคุยกันวันนี้ ทำให้ สคส. มีแผนจะจัด workshop ให้แก่ “คุณอำนวย” ที่มีประสบการณ์ระยะหนึ่งแล้ว โดย “คุณอำนวย” จำนวนหนึ่งของทีมคุณสุรเดชจะได้รับเชิญเข้าร่วมการประชุมปฏิบัติการนี้

วิจารณ์ พานิช
22 มี.ค.48

0 Comments:

Post a Comment

<< Home