Friday, May 06, 2005

KM Workshop ของกรมอนามัย

KM Workshop ของกรมอนามัย
วิจารณ์ พานิช
6 พ.ค.48


เราไปเป็นวิทยากรจัด workshop ให้แก่กรมอนามัยในวันที่ 5 พ.ค.48 ที่โรงแรมอมารี แอร์พอร์ต โดยคุณวรรณา เลิศวิจิตรจรัส เป็นวิทยากรหลัก คุณนภินทร ศิริไทย เป็นผู้ช่วย ผมเป็น back-up

ผู้เข้าร่วมประชุมประมาณ 100 คน มาจากศูนย์เขต 12 ศูนย์ แห่งละ 3 – 4 คน ผอ. ศูนย์มาเองประมาณครึ่งหนึ่งของ 12 ศูนย์ นอกนั้นเป็น “คุณเอื้อ”, “คุณอำนวย”, และ “คุณกิจ” ของศูนย์เขต เป็นคนจากส่วนกลางและทีมจัด workshop ของสำนักที่ปรึกษาอีกประมาณครึ่งหนึ่ง

อธิบดีและรองอธิบดีมาเปิด workshop และอยู่ร่วมการประชุมอยู่ระยะหนึ่ง ส่วนผู้ใหญ่ของสำนักที่ปรึกษาคือ พญ. นันทา อ่วมกุล, นพ. สมศักดิ์ ชุณหรัศมิ์ และ ดร. ทวีสุข พันธุ์เพ็ง อยู่ร่วมโดยตลอด

“หัวปลา” ของการประชุมมี 2 ชั้น
(1) เพื่อเรียนรู้หลักการ & วิธีการ KM
(2) เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ความรู้สำหรับเป็น “คุณอำนวย” ในการ facilitate หน่วยงานอื่นให้ดำเนินการสร้างเสริมสุขภาพของประชาชน

บทเรียนสำหรับผม จากการประชุมครั้งนี้ก็คือ
(1) ต่อไป KM workshop ของหน่วยราชการ ผมจะจัด 2 วัน ไม่จัดวันเดียวอย่างนี้อีก เพราะเวลาที่จำกัดทำให้ผู้เข้าร่วมประชุมไม่ได้ทดลองสังเคราะห์ขุมความรู้ (Knowledge Assets) เป็นแก่นความรู้ (Core Competence) ซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญมากและมีความยาก

(2) คนในราชการมักต้องคิด 2 ชั้น คือจริง ๆ แล้ว ข้าราชการไม่ใช่น้อยไม่ใช่ “คุณกิจ” แต่เป็น “คุณอำนวย” (ของกิจกรรมนะครับ ไม่ใช่ของ KM) เวลาคิดถึงความรู้จึงต้องคิดถึงความรู้สำหรับไปหนุนคนอื่น ไม่ใช่สำหรับทำเอง ทำให้สับสนได้ง่าย การประชุมที่เวลาน้อยเกินไปจะทำให้ขั้นตอนรวบรัด โอกาสแก้ความสับสนมีน้อย

(3) ในหน่วยราชการระดับกรม มีทั้งคนที่ทำงานหลักและทำงานสนับสนุน ดังกรณีกรมอนามัย “หัวปลา” ของกรมอนามัยคือ ทำหน้าที่ “คุณอำนวย” แก่หน่วยงานอื่น ในการดำเนินการสร้างเสริมสุขภาพของประชาชน ดังนั้นขุมความรู้และแก่นความรู้ของกรมอนามัย จึงมีเป้าหมายตอบสนอง “หัวปลา” นี้ คือเป็นของข้าราชการที่ทำงานหลักของกรม
แต่จริง ๆ แล้วกรมอนามัยมีข้าราชการสายสนับสนุนอีกมากมายเช่น ด้านพัสดุ ด้านการเงิน การเจ้าหน้าที่ ประชาสัมพันธ์ เป็นต้น คนเหล่านี้ไม่ได้ทำงานด้านเป็น “คุณอำนวย” แก่หน่วยงานอื่นในการส่งเสริมสุขภาพประชาชน ดังนั้น “ตารางแห่งอิสรภาพ” ที่เราสร้างขึ้น จึงใช้กับคนในสายสนับสนุนไม่ได้
จึงเกิดคำถามว่า ข้าราชการสายสนับสนุนจะแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับใคร อย่างไร คำตอบไม่ได้มีคำตอบเดียว ผมคุยเรื่องนี้กับ ผอ. กองการเจ้าหน้าที่และหมอสมศักดิ์ จึงเกิดความเข้าใจว่ามีแนวทางของการนำ KM ในสายสนับสนุน 2 แนวทางคือ
(ก) แลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างผู้ทำงานด้านนั้น ๆ (เช่นงานพัสดุ) ในต่างหน่วยงานย่อยของกรม หรือออกไปนอกกรม
(ข) ใช้แนวคิด CRM (Customer Relationship Management) ในการดำเนินการ KM คือจัดการความรู้โดยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับ “ลูกค้า” หรือ “ผู้ใช้บริการ” หน่วยงานของตนที่เป็นคนที่อยู่ในกรมเดียวกันนั้นเอง

(4) วิทยากรของ สคส. ต้องขอทราบจำนวนคน และประเภทของคนที่มาเข้า workshop ให้ชัดเจน เพื่อจะได้ออกแบบการประชุมให้เกิดประโยชน์แก่ผู้เข้าประชุมได้จริง อย่างกรณีกรมอนามัย ผู้เข้าประชุมสายสนับสนุนจำนวนมากโดยเราไม่รู้ตัวมาก่อน ไม่ได้คิดออกแบบการประชุมช่องประเมินตนเองให้เหมาะสมแก่คนกลุ่มนี้

(5) ต้องพิถีพิถันเรื่องการจัดห้องประชุม ไม่ให้แน่นเกินไปจนบรรยากาศไม่เหมาะสม การเคลื่อนไหวของคนไม่สะดวก และเสียงของการประชุมกลุ่มรบกวนกัน

ผมสบายใจว่า KM ของกรมอนามัยน่าจะดำเนินไปได้ดี เพราะคณะผู้บริหารเอาจริง ผมได้พยายามย้ำกับท่านอธิบดี รองอธิบดี หมอนันทา หมอสมศักดิ์ ดร. ทวีสุข ว่ากิจกรรม KM ต้องการการจัดการ ต้องมีการประคับประคอง แก้ปัญหา คิดระบบ คิดยุทธศาสตร์ เหมือนการจัดการเรื่องอื่น ๆ ต้องเอาชนะอุปสรรค ฟันฝ่า เหมือนการดำเนินการเรื่องอื่น ๆ ที่สำคัญคือต้องใช้ KM เป็นเครื่องมือสำหรับบรรลุวิสัยทัศน์ขององค์กร ไม่ใช่ทำ KM เพื่อให้ได้ชื่อว่ามีการทำ KM กรมอนามัยน่าจะไม่ตกหลุมพรางนี้

วิจารณ์ พานิช
6 พ.ค. 48

3 Comments:

At 5:19 PM, Anonymous Anonymous said...

ผมติดใจกระบวนการที่อาจารย์เรียกว่า การสังเคราะห์ขุมความรู้ (Knowledge Assets) เป็นแก่นความรู้ (Core Competence) ซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญมากและมีความยาก ต้องการคำอธิบายเพิ่มเติมครับ ท่านอาจารย์จะแนะนำให้ไปอ่านใน Blog หัวข้อที่แล้วมา หรือเป็นเนื้อหาในส่วนอื่นก็จะเป็นพระคุณมากครับ

Follower from Chumphon

 
At 5:32 PM, Anonymous Anonymous said...

ผมติดใจกระบวนการที่อาจารย์เรียกว่า การสังเคราะห์ขุมความรู้ (Knowledge Assets) เป็นแก่นความรู้ (Core Competence) ซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญมากและมีความยาก ต้องการคำอธิบายเพิ่มเติมครับ ท่านอาจารย์จะแนะนำให้ไปอ่านใน Blog หัวข้อที่แล้วมา หรือเป็นเนื้อหาในส่วนอื่นก็จะเป็นพระคุณมากครับ

Follower from Chumphon

 
At 7:51 PM, Anonymous Anonymous said...

Greetings from Atlanta! I just wanted to let you know your website has been quite fun to browse. Please keep up the good work, I will check back in later Soula Thailand Diving Co.

 

Post a Comment

<< Home